بگذارید همین اول کار با یک تناقض شروع کنیم؛ تناقضی که روح این بازی است. مجموعه‌ی فوتبالی کونامی، که زمانی با نام‌های افسانه‌ای International Superstar Soccer و سپس Pro Evolution Soccer قلب میلیون‌ها بازیباز را تسخیر کرده بود، در سال ۲۰۲۱ تصمیمی گرفت که بسیاری آن را خیانت به میراثش دانستند: تبدیل شدن به یک بازی رایگانِ موبایل‌محور به نام eFootball. عرضه‌ای که با فیزیک خراب، چهره‌های کابوس‌وار بازیکنان و باگ‌های بی‌شمار، آن‌قدر فاجعه بود که به سوژه‌ طنز و میم شبکه‌های اجتماعی بدل شد. کونامی این بازی را در طول پنج سال بعد به‌تدریج ترمیم کرد و حتی مدعی شد از مرز یک میلیارد دانلود در سراسر جهان عبور کرده، اما یک نکته همچنان پابرجا بود: این مجموعه پایش به هیچ کنسول نینتندویی باز نشده بود تا الان که بازی efootball kick-off روی این کنسول عرضه شده است.

همراه کریتیک‌لنز باشید.

بازگشتِ یک پادشاه به سرزمین مادری

این نقد و بررسی پس از ۱۲ ساعت تجربه نسخه نینتندو سوییچ ۲ نوشته شده است.

بازی eFootball Kick-Off دقیقاً همین جای خالی که در مقدمه این مطلب گفته شده را پر می‌کند. این بازی نخستین حضور انحصاری مجموعه‌ فوتبالی کونامی روی یک سیستم نینتندو از زمان Pro Evolution Soccer 2013 — یعنی پس از حدود چهارده سال — است؛ نوعی بازگشت به سرزمین مادری، چرا که این سری اساساً کارش را دهه‌ها پیش به‌عنوان یک عنوان انحصاری نینتندو آغاز کرده بود. اما نکته اینجاست که Kick-Off اصلاً همان بازی eFootballی نیست که روی پلی‌استیشن و ایکس‌باکس و موبایل می‌شناسید.

برخلاف نسخه‌ اصلی که یک سرویس زنده‌ی (Live Service) آنلاین‌محور با تعداد انگشت‌شماری حالت آفلاین است، Kick-Off درست نقطه‌ مقابل آن است: یک بازی پریمیوم (پولی)، مستقل (Standalone) و تقریباً به‌طور کامل آفلاین‌محور، با قیمتی به‌شدت اقتصادی (حدود ۱۶ پوند / ۲۰ دلار) و — مهم‌تر از همه — بدون حتی یک ذره پرداخت درون‌برنامه‌ای، لوت‌باکس یا مکانیک گاچا (Gacha). انگار کونامی خواسته با همان دستی که سال‌ها جیب بازیکنان را خالی می‌کرد، حالا یک هدیه‌ صادقانه تقدیم کند. همراه کریتیک‌لنز باشید تا ببینیم این هدیه چقدر ارزش جعبه‌گشایی دارد.

گیم‌پلی روی زمین: جادوی قدیمی PES زنده است

بیایید خیال‌تان را راحت کنم: بزرگ‌ترین برگ برنده‌ این بازی، همان جایی است که باید باشد؛ داخل مستطیل سبز. تقریباً تمام دوستانم که این بازی را با من تجربه کردند روی یک نکته اتفاق نظر داشتند:؛ فوتبالِ درون‌زمینی این بازی، بهترین چیزی است که کونامی در سال‌های اخیر تولید کرده است. بگذارید سراغ تک تک موارد دوست‌|داشتنی و جذاب بازی برویم.

حس و فیزیک توپ: آن سنگینی، تنبلی و لَختیِ آزاردهنده‌ نسخه‌ رایگان eFootball در روزهای اول، اینجا به‌کلی کنار گذاشته شده است. حرکات بازیکنان در چرخش‌ها تیز و دقیق است، توپ وزن طبیعی و باورپذیری دارد و — این مهم‌ترین بخش است — کنترل نزدیک (Close Control) و پاس‌کاریِ زنجیره‌ای، همان لذتی را برمی‌گرداند که هواداران قدیمی PES سال‌ها در حسرتش بودند. اینجا خبری از دریبل‌های اغراق‌شده و جادویی نیست؛ بازی شما را به سمت تفکر تاکتیکی، حرکت بدون توپ و باز کردن فضای دفاع با یک پاس هوشمندانه هدایت می‌کند. باز کردن قفل یک دفاع منسجم با یک پاس ریز دقیق، حسِ یک پیروزی فکری است، نه صرفاً فشار دادن دکمه.

دسترسی‌پذیری برای همه: کونامی این بازی را به یکی از کاربرپسندترین (Newcomer-friendly) عناوین فوتبالی بازار تبدیل کرده است؛ تصمیمی هوشمندانه، با توجه به پایگاه بزرگ خانواده‌ها و مخاطبان کم‌سن‌وسال روی سوییچ ۲. سیستم‌های کمکی پیشرفته مثل پاس خودکار (Auto-Pass)، یک آموزش اسلوموشن که میزبانی‌اش را کاستولو (Castolo) — همان لِجِندِ خیالیِ Master League — بر عهده دارد، و یک «سیستم رنک» (Rank System) آفلاین که مثل یک ردیاب آموزشی شما را پله‌پله از برنز به نقره می‌برد، باعث می‌شود هر تازه‌واردی ظرف چند دقیقه وارد بازی شود. در عین حال، تکنیک‌های پیشرفته از طریق ترکیب دکمه‌ها و آنالوگ راست برای حرفه‌ای‌ها حفظ شده تا عمق مهارتی بازی از بین نرود.

انرژی نوستالژیک دورهمی: آن انرژی اعتیادآورِ «فقط یک دست دیگر» که زمانی ISS 64 روی نینتندو ۶۴ یا پلی استیشن (یا به قول آن زمان بچگی ما، سونی یک! و سونی دو!) به ما هدیه می‌داد، اینجا کاملاً زنده است؛ همان حسی که رفقا را ساعت‌ها کنار هم روی مبل میخکوب می‌کرد.

اما پاشنه‌ آشیل: هوش مصنوعی دروازه‌بان‌ها: در میان این عملکرد درخشان، ضعفی هست که شخصاً در طول تجربه‌ام بارها آزارم داد: واکنش‌های دروازه‌بان‌ها. شوت‌های زاویه‌دارِ نه‌چندان محکم و کات‌دارهای ساده، بیش از آنچه باید، به گل تبدیل می‌شوند و گلرها در صحنه‌هایی واکنش‌های ضعیف و غیرحرفه‌ای نشان می‌دهند. سیستم داوری هم گاهی کارت‌های زرد بی‌منطق و خطاهای عجیب صادر می‌کند. این ضعف بازی را خراب نمی‌کند، اما مثل یک لکه روی یک پیراهنِ تمیز است. نکته‌ مهم اینکه بازی در درجه‌سختی‌های پایین بیش از حد آسان است و برای تجربه‌ واقعیِ آن، حتماً باید سختی را روی Hard یا Very Hard بگذارید.

محتواهای بسیار زیاد!

Kick-Off در بخش آفلاین، محتوایی بیشتر از چیزی که قیمتش نشان می‌دهد ارائه می‌کند. بگذارید موردی سراغ این موارد برویم:

ستون اصلی بازی یا همان World Tour: قلب تپنده‌ بخش تک‌نفره، حالت World Tour است؛ حالتی که به‌طور انحصاری برای نسخه‌ سوییچ ۲ ساخته شده و گذراندنش ساعت‌ها زمان می‌برد. شما کار را با یک تیم از بازیکنان معمولی آغاز می‌کنید — و اینجاست که قلب هواداران قدیمی می‌لرزد: این‌ها همان روستر کلاسیک Master League هستند، با چهره‌های آشنایی مثل کاستولو و میناندا. سپس روی نقشه‌ جهان سفر می‌کنید؛ نقشه‌ای که به گروه‌های پنج‌تایی از تیم‌ها (مثل «لیگ‌های آسیایی») تقسیم شده. با شکست هر تیم، یکی از بازیکنانش را به تیم خود اضافه می‌کنید، و به این ترتیب هرچه جلوتر می‌روید و حریفان قوی‌تر می‌شوند، تیم شما هم به‌شکل ارگانیک رشد می‌کند. بعد از هر بازی هم سکه‌هایی می‌گیرید که بر اساس پست بازیکنان (مهاجم، هافبک، مدافع، دروازه‌بان) تفکیک شده و می‌توانید در فروشگاهی به نام Hall of Players خرج کنید. هر بار که یک گروه را برای اولین بار فتح کنید، چند بازیکن افسانه‌ای (Legend) به این فروشگاه اضافه می‌شوند — یعنی می‌توانید در نهایت دیوید بکهام، آدریانو و دنیس برکامپ را کنار هم در یک تیم بچینید.

شبیه‌سازی جام جهانی یا International Cup: دلیل اینکه این بازی دقیقاً در ژوئن ۲۰۲۶ عرضه شده، پنهان نیست. حالت International Cup ساختار، گروه‌بندی و فرمت جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکای شمالی را با دقت بازسازی کرده است (هرچند بدون لایسنس رسمی فیفا). جالب اینکه می‌توانید گروه‌ها را به سلیقه‌ خودتان هم بازچینی کنید.

مینی‌گیم‌های کوچک: برخلاف تصور «کم‌محتوا بودن»، بازی پر از جزئیات ریز است: مینی‌گیم‌هایی مثل Obstacle Race (تست کنترل توپ در مسیر مانع) و Wall Ball (گل فقط با برخورد توپ به دیوار حساب می‌شود)، یک دانشنامه‌ کامل بازیکنان (Players Encyclopaedia)، حالت ۶ نفره‌ی آرکیدی و سریع، بیایید منصف باشیم؛ این‌ها برای بازی‌ای با این قیمت، واقعاً سخاوتمندانه است.

غیبت Master League: و حالا تلخ‌ترین بخش. با وجود همه‌ی این‌ها، نبودِ کاملِ یک Master League واقعی، Career Mode و Manager Mode، یک خلأ بدجور است. World Tour هرچند سرگرم‌کننده است، اما عملاً به منطق مسترلیگ‌های خیلی قدیمی نزدیک‌تر است؛ شما بازیکنان‌تان را تمرین نمی‌دهید و رشد نمی‌دهید، بلکه صرفاً جایگزین‌شان می‌کنید. روح مدیریتی و دلبستگیِ بلندمدتی که مسترلیگ کلاسیک در درون هر گیمری می‌ساخت، اینجا غایب است. به این باید اضافه کنید نبودِ هرگونه ویرایشگر (Editor) برای ساخت کیت، لوگو یا بازیکن سفارشی — همان قابلیتی که زمانی یکی از بزرگ‌ترین جذابیت‌های PES بود و خیلی‌ها از جمله خود نگارنده ساعت‌ها صرف آن می‌کردند.

وضعیت لایسنس‌ها هم از دیگر مواردی است که باید به آن اشاره کرد. مشکل همیشگی کونامی اینجا هم هست. به جز چند تیم لایسنس‌دار محدود، اکثر باشگاه‌ها و تیم‌های ملی با نام‌های فیک و کیت‌های ساده حاضرند. در تیم ملی ایران که همه بازیکنان اسامی من درآوردی دارند و بعید نیست نام خودتان را در بین سامی بازیکنان ببینید. اگر واقع‌بین باشیم این موضوع بازی را نابود نمی‌کند — تمرکز اینجا روی گیم‌پلی است نه اصالت برند — اما کسی که دنبال تجربه‌ کاملِ رسمی دنیای فوتبال است، سرخورده می‌شود. 

صدا و گزارشگری

کونامی برای گزارشگری به سراغ زوج نام‌آشنای پیتر دروری (Peter Drury) و جیم بگلین (Jim Beglin) رفته است؛ همان خط صوتیِ به‌ارث‌رسیده از نسخه‌ی اصلی eFootball. و نتیجه… دوقطبی است.

نقطه‌ قوت اینست که دروری در ایجاد حس فوریت و هیجان، به‌خصوص در دقایق پایانیِ یک مسابقه‌ی حساس، استاد است و اتمسفر را بالا می‌برد. اما دو ایراد جدی هست. اول، هیجانِ بیش‌ازحدِ دروری؛ او روی تمام شوت‌ها — حتی شوت‌های کور و بی‌کیفیتی که با فرسخ‌ها فاصله از دروازه بیرون می‌روند — با تمام توان فریاد می‌زند. دوم و بدتر از آن، منتقد همراهِ جیم بگلین است که عین روبات می‌ماند و کاملاً مشخص است که خطوط را از روی متن می‌خواند و وسط جملاتش مکث‌های طولانی می‌گذارد. خبر خوب؟ هر دو را می‌توان به‌راحتی خاموش کرد — و توصیه می‌کنم این کار را بکنید. از طرف دیگر، بازی جزئیات بامزه‌ای دارد: حباب‌های گفت‌وگوی کمیک‌بوک‌مانند بالای سر بازیکنان که درخواست پاس می‌کنند یا همدیگر را تشویق می‌کنند (و البته که قابل خاموش‌کردن‌اند)، موسیقی منوی شاد و نوستالژیک که مستقیماً حالِ صفحه‌های انتخاب تیمِ ISS و PES قدیمی را زنده می‌کند، و یک مجموعه‌ آمارِ دقیق پس از مسابقه‌ی به‌شکل غافلگیرکننده‌ای مفصل — با نمودارهای شش‌ضلعی و ریتینگ بازیکنان — که دل هر هوادار قدیمیِ PES را آب می‌کند.

۶۰ فریمی که برگ برنده‌ سوییچ ۲ است

از منظر فنی، Kick-Off یک دستاورد قابل‌تحسین روی سخت‌افزار سوییچ ۲ به شمار می‌رود و دقیقاً همین‌جاست که برتری مهمی نسبت به رقیب پیدا می‌کند.  بازی با هدفِ ۶۰ فریم بر ثانیه و به‌شکلی کاملاً روان اجرا می‌شود. درست است که چند لگ و افت فریمِ بسیار ریز و گذرا — عمدتاً در میان‌پرده‌های پیش از مسابقه یا لحظه‌ی ورود گرافیک به صحنه در حالت داک — دیده می‌شود، اما گیم‌پلی روی زمین بی‌نقص و نرم است. این موضوع یک برتری آشکار نسبت به نسخه‌ی سوییچ ۲ بازی EA Sports FC است که روی ۳۰ فریم قفل شده و به‌گفته‌ی بسیاری کاربران، کند و لَخت به نظر می‌رسد. برای کسی که روانی گیم‌پلی برایش مهم است، این تفاوت تعیین‌کننده است. چهره‌ ستاره‌های بزرگ در کلوزآپ‌ها قابل‌تشخیص و باکیفیت است و انیمیشن حرکات روان. اما استادیوم‌ها و طراحی تماشاگران چندان جالب نیست. نکته‌ جالب اینکه در حالت دستی (Handheld)، به دلیل صفحه‌ کوچک‌تر، این ایرادات گرافیکی تقریباً محو می‌شوند و بازی فوق‌العاده تمیز و زیبا دیده می‌شود؛ انگار این بازی برای بازیِ دستی در قطار مترو و تاکسی یا لم دادن روی تخت و یک دست فوتبال زدن ساخته شده.

صعود مقتدرانه یا توقف در یک‌قدمیِ قهرمانی؟

eFootball Kick-Off یک گلِ تناقض‌آمیز است. کونامی استراتژی عجیبی پیاده کرده؛ در حالی که سخت‌افزار سوییچ ۲ کاملاً توانایی اجرای موتور کاملِ eFootball نسل نهم را داشت، آن‌ها ترجیح دادند یک نسخه‌ ساده‌شده، آفلاین‌محور و مینیمال بسازند. اما همین تصمیم، که در نگاه اول یک ضعف به نظر می‌رسد، شاید بزرگ‌ترین حُسنِ بازی باشد.

با حذف یک سری بخش‌ها در کنار قیمتِ به‌شدت پایین، گیم‌پلیِ شاهکارِ ۶۰ فریمی و یک بخش تک‌نفره‌ غافلگیرکننده، این بازی به یک گزینه‌ بی‌نظیر برای دورهمی‌های چندنفره، بازی‌های دوستانه روی مبل و آن «فقط یک دست دیگر»های شبانه تبدیل شده است. برای هواداران قدیمیِ PES که سال‌ها در حسرت یک تجربه‌ آفلاینِ اصیل بودند، این بازگشتِ جادو است اما اگر یک گیمر هاردکورِ فوتبال هستید که دنبال مدیریت عمیق باشگاه، Master League کامل، ویرایشگر و لایسنس‌های رسمی می‌گردید، Kick-Off خیلی زود ته می‌کشد. کونامی با حذفِ سیستم درآمدزایی کثیف  از جیب مبارک من و شما، پی‌ریزی یک بنای عالی را ریخته؛ اما با خالی گذاشتنِ جای ارکانِ کلاسیکِ مجموعه، یک «گل به خودی» هم ثبت کرده که مانع از تبدیل‌شدن این اثر به یک شاهکار مطلق می‌شود.