هر چند اغلب ما سعی داریم همیشه بر روی اصول و قواعد خاص زندگی کنیم اما گاهی ترکیب‌های غیر معمول، می‌تواند نتایج حیرت انگیز و دیوانه‌واری را ایجاد کند که هر کسی را مجذوب خود کند. بازی MOUSE: P.I. For Hire را می‌توان از این نوع ترکیب‌ها دانست. عنوانی که در نگاه اولیه تنها یک شوخی کم اهمیت جلوه کند اما در واقع یک پتانسیل بزرگ برای تبدیل شدن به یکی از متفاوت‌ترین آثار را در بخش ویدئو گیم را دارا است. اما این ترکیب می‌تواند تا انتهای بازی موفقیت را تضمین کند یا تنها یک ایده گذرا و چند ساعتی است؟ در این مقاله قصد داریم به این موضوع بپردازیم پس با ما در کریتک‌لنز همراه باشید.

« موش‌های نوآر »

این نقد و بررسی بر اساس نسخه‌ مخصوص منتقدین، و پس از 15 ساعت تجربه‌ بازی در پلتفرم PS5 انجام شده است.

شوخی‌تر از یک جدی

در نگاه اول بازی MOUSE: P.I. For Hire یک بازی شوتر اول شخص ماجراجویی به نظر می‌رسد و به طور معمول در چنین عناوینی شاهد هستیم که داستان به طور مداوم بهانه‌ای برای ایجاد یک میدان نبرد فراهم می‌کند که بازیکن را در آن درگیر کند. شاید MOUSE: P.I. For Hire هم دوز کمی از این ویژگی را در خود داشته باشد اما در نهایت عملکرد بهتری را از خود نشان می‌دهد. داستان بازی در دهه 1930 و از شهر موسبرگ (Mouseburg) که در آن جرم و جنایت امری معمول است آغاز می‌شود. جک پپر (Jack Pepper) با صدای تروی بیکر، یک کارآگاه خصوصی (Private Investigator) است که چند پرونده به ظاهر ساده را بدست می‌گیرد  اوایل همه چیز عادی به نظر می‌رسد، ما هرچه بیشتر در دل این پرونده‌ها پیش می‌رویم، ارتباط میان آن‌ها آشکارتر می‌شود و پپر به تدریج متوجه خواهد شد که با اتفاقاتی پراکنده طرف نیست؛ بلکه رد تمام آن‌ها به شبکه‌ای بزرگ و قدرتمند از جرم و جنایت ختم می‌شود. شاید این پس زمینه داستانی یک شاهکار نباشد اما این بستری قوی برای شکل‌ گیری یک داستان خوب است. MOUSE: P.I. For Hire علاوه بر سبک طراحی متفاوت، مؤلفه‌های زیادی در خود دارد که بازی را متفاوت و دوست داشتنی می‌کند.

اولین مؤلفه‌‌ای که در بازی خود نمایی می‌کند حذف شدن مرز بین شوخی و جدی بودن است به طوری که در جدی‌ترین شرایط نیز باید خود را آماده یک دیالوگ طنز گونه کنید. بدون اغراق نتیجه این ترکیب همراه با صدای خاص تروی بیکر آن هم در قامت یک کارآگاه حرفه‌ای خوب از کار در آمده است. حال به این موضوع طعنه زدن‌های بازی به انواع سوژه‌های بزرگ و کوچک در زندگی واقعی را هم اضافه کنید. این طعنه‌ها می‌‌تواند به سیاست، هالیوود، ویدئو گیم و هر آنچه که در اطراف خود می‌بینیم شامل شود؛ جک پپر و شخصیت‌های دیگر به هیچ کس و هیچ چیز رحم نخواند کرد و طعنه‌ای به آن‌ها می‌زنند، این موضوع حتی شامل نام‌های بزرگی مانند GTA نیز می‌شود. با توجه به این موضوع می‌توان گفت که بازی به هیچ عنوان فضای خشکی ندارد و اگر اهل لبخند زدن باشید از تک‌تک دیالوگ‌های این بازی لذت خواهید برد. البته این را هم اضافه کنم که بدون ایجاد تعادل مناسب بین دو مقوله شوخی و جدی نمی‌توان این موفقیت را کسب کرد و خوشبختانه با چیره دستی توسعه دهندگان این تعادل به طور کامل ایجاد شده به شکلی که شوخی‌ها و لحظات طنز، حس و حال داستانی مملو از جرم و جنایت را از بین نمی‌برند و در مقابل، جدی بودن ماجرا نیز باعث نمی‌شود دنیای دیوانه‌وار و اغراق‌شده بازی بی‌معنی به نظر برسد.

یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث شده تا این حد روایت داستانی جذاب به نظر برسد، شخصیت پردازی‌‌های این بازی است. شاید برای همین هم هست که توسعه دهندگان به دنبال صداپیشه‌های بزرگی مانند تروی بیکر یا فرد تاتاسیور رفتند. جک پپر از هر جهت دوست داشتنی است و همراهی با او در تمام شرایط سرگرم شدن را تضمین می‌کند. البته بازی شخصیت‌های فرعی زیادی هم دارد که خوشبختانه اغلب آن‌ها نیز دست کمی از جک پپر ندارند و بعید است که نتوانند شما را مجذوب خود کنند و این موضوع تفاوتی بر دوست یا دشمن هم ندارد. نکته جالب توجه اینجاست که با شنیدن پرونده‌ها و داستان‌هایی که شخصیت‌ها مطرح می‌کنند، می‌توان احساس کرد که حتی شهر موسبرگ هم شخصیت خودش را دارد. یک محیط شهری قدیمی که به دو بخش مرکزی و حاشیه شهر تقسیم شده که هر یک ویژگی‌های منحصر به فردی دارد. برای درک بهتر این موضوع، شاید بتوان حسی را که مجموعه Mafia نسبت به شهرهای خود در ذهن بازیکن ایجاد می‌کند، نمونه‌ای نزدیک دانست؛ جایی که محیط تنها یک محل برای وقوع اتفاقات نیست و خودش بخشی از هویت داستان را شکل می‌دهد. این موضوع در کنار روند گسترش داستان نیز باعث شده تا اتفاقاتی که در موسبرگ در حال رخ دادن است بیش از پیش حس کنجکاوی و کمک را زنده کند. شاید اگر این روند انتقال اطلاعات در عنوان دیگری بود آن را یک نقطه ضعف در نظر می‌گرفتیم اما بازی MOUSE: P.I. For Hire به طور دقیق عنوانی است که چنین روندی را نیاز دارد و این انتقال قطره چکانی اطلاعات نیز آنچنان کند نیست که نتوان آن را تحمل کرد. مجموعه این ویژگی‌ها باعث شده تا روند بزرگ شدن پرونده‌ها، اتصال آن‌ها با یکدیگر و در نهایت حل شدن آن‌ها به نحوی باشد که بازیکن حس رسیدن به یک حقیقت بزرگ را داشته باشد. خوشبختانه این روند در کنار ویژگی‌های شخصیت‌ها باعث شده تا روند روایت داستانی تا انتهای بازی ریتم خیلی خوبی داشته باشد و پایان بندی خوب داستان هم مهر تأییدی بر ماندگاری این داستان در ذهن‌ها را بزند.

کارآگاه اسلحه به دست

عناوین شوتر اول شخص یکی از محبوب‌ترین سبک‌ها در بازی‌های رایانه‌ای شناخته می‌شود و MOUSE: P.I. For Hire هم به خوبی از این فرمول استفاده کرده است. شاید در نگاه اولیه به بازی به خصوص اگر از طریق ویدئو‌ها باشد، سیستم شوتینگ بازی بدون هیجان به نظر برسد اما زمانی که خود کنترل جک پپر را در دست دارید متوجه خواهید شد که گان‌پلی بازی یکی از درخشان‌ترین بخش‌های بازی است. توسعه دهندگان به طور عجیبی توانستند تعادل قوی را بین یک گان‌پلی جدی و فضای دیوانه‌وار و کارتونی بازی ایجاد کنند. سلاح‌ها در هنگام استفاده وزن و تأثیر گذاری مناسبی بر دشمنان دارند و در عین حال، هیچ‌وقت فرصت شوخی کردن با قوانین دنیای خودش را هم از دست نمی‌دهد. این تضاد حتی در نحوه از بین رفتن دشمنان نیز دیده می‌شود؛ جایی که یک سلاح می‌تواند دشمنان را پودر یا ذوب کند و در لحظه‌ای دیگر، شاهد جدا شدن سر دشمن از بدنش باشیم. استفاده از ویژگی‌های بصری انیمیشن‌های Rubber Hose در این بخش به بهترین شکل ممکن جواب داده و خشونت بازی را به چیزی سرگرم‌کننده و حتی خنده‌دار تبدیل کرده است. خوشبختانه تنوع سلاح‌ها خوب است اما همه سلاح‌ها از همان ابتدا در دسترس نیستند و با ریتمی مناسب در طول بازی یک به یک در دسترس قرار خواهند گرفت. همچنین در کنار این موضوع قابلیت ارتقاء سلاح‌ها نیز در نظر گرفته شده است که ساز و کار عجیبی ندارد. برای ارتقاء سلاح‌ها باید بلوپرینت‌ها (Blueprint) را در طی مراحل مختلف جمع آوری کرده و در کارگاه مخصوص سلاح‌ها را ارتقاء دهید. این سیستم هم به پیشروی بازیکن انگیزه می‌دهد و هم باعث می‌شود کمی بیشتر به گوشه ‌و کنار محیط‌ بازی سرک بکشد. تنوع دشمنان نیز با توجه به ماهیت بازی قابل قبول است و هر یک از آن‌ها رفتار و روش متفاوتی برای مقابله دارند. همین موضوع باعث می‌شود تیراندازی صرف هدف گرفتن و شلیک کردن خلاصه نشود و بسته به نوع دشمن، مجبور شوید رویکرد متفاوتی در پیش بگیرید. باس‌فایت‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و طراحی مناسبی دارند. تعداد و فاصله قرار گرفتن آن‌ها در طول بازی منطقی است و از طرف دیگر، درجه سختی مبارزات نیز به حدی است که بتواند بازیکن را به چالش بکشد، بدون اینکه این مبارزات به تجربه آزار دهنده تبدیل شوند.

با این حال، یک نکته درباره ساختار کلی گیم‌پلی وجود دارد که شاید نتوان آن را یک ضعف دانست، اما در تجربه نهایی  به طور کامل اثرگذار است. MOUSE: P.I. For Hire خود را یک اثر کارآگاهی معرفی می‌کند اما در بازی شاهد این موضوع هستیم که سهم اکشن در مقایسه با ماجراجویی، پیدا کردن سرنخ یا حل معماها بسیار بیشتر است؛ در نتیجه چیزی که تجربه می‌کنیم بیشتر یک شوتر اول شخص اکشن با حال و هوای کارآگاهی و ماجراجویی است تا یک عنوان کارآگاهی که بخشی از آن هم اکشن است. همین موضوع باعث می‌شود در طول تجربه بازی گاهی مبارزات با وجود تنوع سلاح‌ها و دشمنان باز هم تکراری به نظر برسند اما این موضوع به قدری نیست که باعث لطمه شدید به تجربه کلی بازی شود. مشکل بزرگ‌تر این بازی را باید در بخش پازل‌ها و معماها جست و جو کرد. زمانی که اثری با چنین هویت، فضا و صد البته داستانی مطرح می‌شود انتظار از ویژگی‌های کارآگاهی بازی مانند جست و جوی برای پیدا کردن شواهد و سرنخ‌ها، پازل‌ها و به طور کلی ماجراجویی به شدت افزایش می‌یابد؛ اما MOUSE: P.I. For Hire در این زمینه عملکرد درخشانی ارائه نمی‌کند و حتی گاهی تبدیل به یک پلتفرمر اکشن می‌شود. بسیاری از چالش‌های اصلی بازی بیشتر به عبور از یک منطقه یا پیدا کردن مسیر خلاصه می‌شوند، در حالی که انتظار می‌رفت بخش بیشتری از این چالش‌ها به حل پازل‌ها، جست‌وجو در محیط و یافتن شواهد اختصاص پیدا کند. از سمتی پازل‌های موجود هم پیچیدگی چندانی ندارند که احساس حل کردن یک معمای بزرگ را به مخاطب بدهد. در نتیجه، MOUSE: P.I. For Hire در بخش اکشن همان شوتر اول ‌شخص دیوانه‌وار و سرگرم‌کننده‌ای است که انتظارش را داریم، اما بخش‌هایی که می‌توانستند هویت کارآگاهی بازی را پررنگ‌تر کنند، به اندازه کافی مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. همین موضوع باعث شده برخی از پتانسیل‌های بزرگ بازی هرگز به مرحله شکوفایی نرسند؛ با این حال، کیفیت بالای گان‌پلی و داستان باعث شده این ضعف تا حد زیادی در تجربه کلی بازی کمرنگ شود.»

طراحی مراحل نیز تا حدی تلاش می‌کند بازیکن را به چیزی بیشتر از حرکت مستقیم از نقطه الف به ب تشویق کند. وجود آیتم‌ها و بلوپرینت‌ها که در بخش‌های مختلف محیط پنهان شدند، انگیزه‌ برای جست ‌و جوی بیشتر ایجاد می‌کند و باعث می‌شود همیشه تنها به دنبال مسیر اصلی نباشید. با این حال، این سیستم می‌توانست ارتباط عمیق‌تری با ماهیت کارآگاهی بازی داشته باشد. محیط‌ها پتانسیل زیادی برای تبدیل شدن به فضاهایی دارند که بازیکن در آن‌ها به دنبال سرنخ بگردد، جزئیات را بررسی کند و از طریق کشف اطلاعات جدید به مسیر بعدی برسد، اما اکتشاف در بسیاری از مواقع به‌جای یک تحقیق واقعی بیشتر جنبه پیدا کردن آیتم یا مسیر مخفی پیدا می‌کند.

کلاسیک دوست داشتنی

شاید در نگاه اول، ظاهر MOUSE: P.I. For Hire بیش از هر چیز یادآور انیمیشن‌های کلاسیک دهه‌های 30 و 40 میلادی و به‌خصوص آثار اولیه دیزنی باشد؛ شباهتی که باعث شده بسیاری در همان برخورد اول، بازی را با میکی‌ ماوس مرتبط بدانند. با این حال، این عنوان هیچ ارتباطی با شخصیت یا مجموعه میکی‌ ماوس ندارد و تنها از سبک بصری انیمیشن‌های آن دوران و به ‌ویژه تکنیک Rubber Hose الهام گرفته است. نتیجه اما یکی از متفاوت‌ترین و جذاب‌ترین سبک‌های هنری چند سال اخیر است. بازی با موتور Unity ساخته شده و به شکلی هوشمندانه از ترکیب عناصر دو و سه‌بعدی استفاده می‌کند. بسیاری از محیط‌ها و آیتم‌های موجود در بازی ساختاری 2.5 بعدی دارند، در حالی که دشمنان و شخصیت‌ها عمدتا با طراحی دوبعدی خود در محیط حضور پیدا می‌کنند. این تضاد نه‌ تنها باعث نشده عناصر بازی با یکدیگر ناهماهنگ به نظر برسند، بلکه به هویت بصری آن کمک زیادی کرده است. طراحی شخصیت‌ها با جزئیات مناسبی انجام شده و انیمیشن‌های اغراق ‌شده آن‌ها نیز به طور کامل با حال‌وهوای کارتون‌های کلاسیک هماهنگ است. صداگذاری باکیفیت نیز در این میان نقش مهمی دارد و باعث می‌شود شخصیت‌ها بیش از پیش جان بگیرند.

طراحی‌های محیطی هم کمک شایانی به خلق فضای بازی کرده است. شهر موسبرگ تاریک و پر از مخفیگاه‌ برای اشرار طراحی شده است. نکته قابل توجه تنوع محیطی بازی است که تنها محدود به محیط مرکز شهر نیست و شامل تونل‌های مترو، ساحل، جنگل و حتی مخروبه‌های باستانی می‌شود که همگی ریشه‌های معماری شهر موسبرگ را در خود دارند. شاید MOUSE: P.I. For Hire از نظر گرافیکی قرار نباشد شما را با جلوه‌های خیره‌ کننده و مدل‌های ‌واقع‌ گرایانه تحت تاثیر قرار دهد، اما از نظر سبک هنری و هویت بصری، یکی از نقاط قوت اصلی خود را به نمایش می‌گذارد. این فضا به ‌خصوص برای کسانی که با آثار کلاسیک‌ و انیمیشن‌های قدیمی خاطره دارند، می‌تواند حس نوستالژیک بسیار دلنشینی داشته باشد. استفاده از موتور Unity و انتخاب چنین سبک گرافیکی، مزیت دیگری هم برای بازی به همراه داشته است. MOUSE: P.I. For Hire عنوانی سبک و بهینه است از این رو می‌تواند روی طیف گسترده‌ای از سخت‌افزارها با نرخ فریم مناسب اجرا شود. در تجربه‌ای که داشتیم، در تجربه ما روی PS5، بازی با نرخ 120 فریم بر ثانیه به‌خوبی اجرا شد و در طول تجربه با افت فریم محسوسی مواجه نشدیم. همچنین از نظر فنی نیز بازی به خوبی پولیش شده و باگی در بازی مشاهده نشد.

اما شاید هیچ چیز به اندازه موسیقی متن در شکل‌ گیری هویت و فضاسازی بازی موثر نباشد. قطعات موسیقی به طور کامل با فضای نوآر، دنیای کارتونی و شرایطی که در آن قرار دارید هماهنگ هستند و  به ‌خوبی می‌دانند چه زمانی باید حس یک تعقیب ‌و گریز پرتنش را منتقل کنند و چه زمانی فضای آرام‌تر یا مرموزتری به محیط ببخشند. موسیقی متن در مجموع عملکرد فوق‌العاده‌ای دارد و یکی از بهترین بخش‌های تجربه بازی است. شاید تنها ایرادی که بتوان به آن گرفت تغییرات بسیار ناگهانی آن است. در بعضی مواقع، تغییر موسیقی به شکلی ناگهانی و بدون مقدمه اتفاق می‌افتد؛ گویی یک قطعه ناگهان متوقف می‌شود و قطعه بعدی جای آن را می‌گیرد. با توجه به کیفیت بالای موسیقی‌ها، این انتقال‌ها می‌توانستند نرم‌تر و تدریجی‌تر باشند تا پیوستگی فضاسازی بازی حفظ شود. با این حال، این ایراد کوچک چیزی از ارزش بالای موسیقی متن و تاثیر آن بر تجربه کلی بازی کم نمی‌کند و MOUSE: P.I. For Hire در مجموع از نظر گرافیک هنری، فضاسازی، انیمیشن، موسیقی و صداگذاری یکی از موفق‌ترین بخش‌های خود را ارائه می‌دهد.