توسط 
اسکار بهترین فیلم، مهمترین جایزهای است که هر سال توسط آکادمی علوم و هنرهای سینما اهدا میشود؛ جایزهای که قرار است بهترین اثر سینمایی سال را معرفی و نامش را برای همیشه در تاریخ ثبت کند. با این حال، تاریخِ نزدیک به یک قرن برگزاری این مراسم نشان داده که آکادمی همیشه هم بهترین تصمیم را نمیگیرد. در طول سالها، بارها پیش آمده که فیلمی موفق به کسب اسکار بهترین فیلم شده، اما گذر زمان نگاه منتقدان، فیلمسازان و حتی مخاطبان را تغییر داده است. در بسیاری از این موارد، رقبایی وجود داشتند که از نظر نوآوری، کیفیت هنری، تأثیر فرهنگی یا ماندگاری، انتخابهای شایستهتری به نظر میرسیدند؛ آثاری که شاید آن شب دست خالی مراسم را ترک کردند، اما امروز جایگاه بسیار مهمتری در تاریخ سینما دارند.
البته این به معنای بیارزش بودن برندگان نیست. تقریباً تمام فیلمهای این فهرست آثار قابل احترام و بعضاً بسیار خوبی هستند. آنچه آنها را در این لیست قرار داده، مقایسه این فیلمها با رقبای همان سال است؛ رقابتی که در برخی دورهها آنقدر نزدیک و جنجالی بود که هنوز هم پس از سالها، درباره نتیجهی آن بحث میشود.
در ادامه نگاهی میاندازیم به ۱۰ فیلمی که اسکار بهترین فیلم را به خانه بردند، اما از نگاه بسیاری از منتقدان و تاریخ سینما، شایستهترین انتخاب سالِ خود نبودند. همراه کریتیکلنز باشید.
10.The King’s Speech (2010) – وقتی آکادمی انتخابی امنتر را ترجیح داد
فیلم سخنرانی پادشاه
فیلم The King’s Speech ساختهی تام هوپر در مراسم اسکار ۲۰۱۱ موفق شد جایزه بهترین فیلم را به دست بیاورد؛ فیلمی خوشساخت درباره پادشاه جورج ششم و تلاش او برای غلبه بر لکنت زبان، که با بازی درخشان کالین فرث و فضای کلاسیکش توانست نظر اعضای آکادمی را جلب کند.
اما دلیل حضور این فیلم در این فهرست، کیفیت پایین آن نیست؛ بلکه رقبای قدرتمندش هستند. در همان سال فیلمهایی مثل The Social Network، Black Swan و True Grit حضور داشتند. به خصوص فیلم دیوید فینچر درباره شکلگیری فیسبوک، از نگاه بسیاری از منتقدان اثری جسورانهتر و ماندگارتر بود؛ فیلمی که درباره جاهطلبی، تنهایی و تغییر روابط انسانی در عصر دیجیتال حرف میزد. اصلا شاید هم در مورد بهترین بیوگرافی تاریخ سینما حرف میزنیم.
بسیاری معتقدند آکادمی مثل دفعات قبل به سراغ یک درام تاریخی احساسبرانگیز و مطمئن رفته، در حالی که فیلم The Social Network تصویری از آینده ارائه میداد. امروز The King’s Speech همچنان فیلمی محترم و قابل دفاع است، اما برای خیلیها انتخاب نهایی سال ۲۰۱۰ نبود.
برنده رسمی اسکار: فیلم The King’s Speech
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: فیلم The Social Network
=====
9.No Country for Old Men (2007) – نبرد شاهکارها!
فیلم جایی برای پیرمردها نیست
فیلم No Country for Old Men ساخته برادران کوئن یکی از تحسینشدهترین آثار قرن بیستویکم است؛ یک تریلر جنایی سرد و بیرحم با بازی فراموشنشدنی خاویر باردم در نقش آنتون چیگور. این فیلم در اسکار ۲۰۰۸ چهار جایزه از جمله بهترین فیلم را به دست آورد. اما دلیل بحثبرانگیز بودن این انتخاب، حضور رقیبی به نام There Will Be Blood بود. فیلم پل توماس اندرسن با بازی فوقالعاده دنیل دیلوئیس، یک مطالعه عمیق درباره قدرت، طمع و جاهطلبی بود و امروز بسیاری آن را یکی از بزرگترین فیلمهای قرن جدید میدانند. البته این مورد برخلاف بسیاری از انتخابهای دیگر اسکار، یک اشتباه واضح نیست؛ چون No Country for Old Men خود یک شاهکار است. بحث اصلی این است که آیا فیلم کوئنها واقعاً بهتر از اثر جاهطلبانه PT اندرسن بود یا فقط در یک رقابت فوقالعاده نزدیک پیروز شد؟
برنده رسمی اسکار: فیلم No Country for Old Men
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: فیلم There Will Be Blood
=====
فیلم مردم معمولی
8.Ordinary People (1980) – نادیده گرفتن شاهکار اسکورسیزی
فیلم Ordinary People اولین تجربه کارگردانی رابرت ردفورد، درام خانوادگی قدرتمندی درباره فروپاشی یک خانواده پس از یک حادثه تلخ است. فیلم در مراسم اسکار ۱۹۸۱ چهار جایزه از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را به دست آورد و در زمان خودش به دلیل پرداختن به موضوعاتی مثل سوگ، احساس گناه و مشکلات روانی تحسین شد.
اما دلیل حضورش در این فهرست، رقیب بزرگش بود: Raging Bull ساخته مارتین اسکورسیزی. فیلمی که امروز بسیاری آن را یکی از بهترین آثار تاریخ سینما میدانند. بازی رابرت دنیرو در نقش جیک لاموتا، فیلمبرداری خیرهکننده و نگاه تلخ اسکورسیزی به خشونت و نابودی انسان، جایگاه ویژهای در تاریخ سینما پیدا کرده است.
بسیاری معتقدند Ordinary People فیلمی خوب و تأثیرگذار بود، اما در برابر Raging Bull یک انتخاب محافظهکارانهتر به نظر میرسید. این انتخاب یکی از نمونههای کلاسیک اختلاف بین نگاه آکادمی و نگاه تاریخ سینماست؛ جایی که یک فیلم تحسینشده جایزه را برد، اما اثری دیگر ماندگار شد.
برنده رسمی اسکار: فیلم Ordinary People
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: فیلم Raging Bull
=====
7.Green Book (2018) – ترجیح یک قصهی دوستداشتنی به عناوین جسورانه و بزرگتر
فیلم کتاب سبز
فیلم Green Book ساخته پیتر فارلی یکی از بحثبرانگیزترین برندگان سالهای اخیر اسکار است. فیلم داستان سفر یک راننده ایتالیایی-آمریکایی و یک نوازنده سیاهپوست در دهه ۶۰ آمریکا را روایت میکند و با ترکیب طنز، احساسات و بازیهای خوب ویگو مورتنسن و ماهرشالا علی توانست مخاطبان زیادی پیدا کند.
اما در همان سال رقبای قدرتمندی حضور داشتند؛ مهمترین آنها Roma ساخته آلفونسو کوارون بود. فیلمی شخصی، زیبا و از نظر بصری خیرهکننده که بسیاری آن را یکی از بهترین آثار دهه اخیر میدانند. همچنین فیلمهایی مثل The Favourite و فیلم BlacKkKlansman هم رویکردهای جسورانهتری داشتند.
منتقدان فیلم Green Book را به سادهسازی مسائل نژادی و ارائه روایتی بیش از حد راحت و قابلهضم متهم کردند. در مقابل، طرفدارانش معتقد بودند فیلم دقیقاً به دلیل پیام انسانی و ارتباط آسان با مخاطب موفق شد.
در نهایت، مشکل اصلی انتخاب Green Book این نبود که فیلم بدی است؛ بلکه این بود که در سالی برنده شد که بسیاری انتظار داشتند یک اثر جاهطلبانهتر جایزه اصلی را ببرد.
برنده رسمی اسکار: فیلم Green Book
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: Roma و BlacKkKlansman
=====
6.Driving Miss Daisy (1989) – یک انتخاب امن و به شدت دمدستی
فیلم رانندگی برای خانم دیزی
فیلم Driving Miss Daisy ساخته بروس برسفورد در زمان خودش یک موفقیت بزرگ بود؛ فیلمی آرام و انسانی درباره رابطه میان یک زن سالخورده یهودی و راننده سیاهپوست او در دوران تغییرات اجتماعی آمریکا. بازی جسیکا تندی و مورگان فریمن مورد تحسین قرار گرفت و فیلم توانست در اسکار ۱۹۹۰ چهار جایزه از جمله بهترین فیلم را کسب کند.
اما با گذشت زمان، انتخاب این فیلم بیشتر زیر سؤال رفت؛ مخصوصاً به دلیل فیلمهایی که در همان سال رقابت میکردند. مهمترین نامی که همیشه در این بحث مطرح میشود فیلم Do the Right Thing ساخته اسپایک لی است؛ فیلمی جسورانه درباره نژادپرستی و تنشهای اجتماعی در آمریکا که حتی نامزد بهترین فیلم هم نشد.
همچنین آثاری مثل Born on the Fourth of July نیز در رقابت حضور داشتند. بسیاری معتقدند آکادمی بار دیگر به سراغ فیلمی امنتر و سنتیتر رفت و اثری را انتخاب کرد که پیامش راحتتر پذیرفته میشد.
Driving Miss Daisy همچنان فیلمی ارزشمند و دوستداشتنی است، اما جایگاه تاریخی آن بیشتر به دلیل یک سؤال بزرگ حفظ شده: اگر قرار بود امروز انتخاب کنیم، آیا باز هم همین فیلم را برمیگزیدیم؟
برنده رسمی اسکار: Driving Miss Daisy
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: Do the Right Thing
=====
5.Crash (2005) – یک جنجال واقعی در قرن بیست و یک
فیلم حادثه 2005
کمتر فیلمی در تاریخ اسکار به اندازه فیلم Crash اینچنین بحثبرانگیز شده است. فیلم پل هاگیس در سال ۲۰۰۵ با روایت داستان چند شخصیت از نژادها و طبقات مختلف در لسآنجلس، تلاش کرد تصویری پیچیده از نژادپرستی و روابط اجتماعی ارائه دهد و در نهایت جایزه بهترین فیلم اسکار ۲۰۰۶ را به دست آورد.
اما مشکل از جایی شروع شد که رقیب اصلی آن را به یاد بیاوریم: Brokeback Mountain. فیلم آنگ لی درباره رابطه دو کابوی در طول چند دهه، اثری عمیقتر و تأثیرگذارتر درباره عشق، سرکوب اجتماعی و تعصبات فرهنگی بود و بسیاری از منتقدان آن را شایسته دریافت جایزه میدانستند. در سالهای بعد، نگاهها نسبت به Crash تغییر کرد. بعضی منتقدان آن را به دلیل پرداختن سادهانگارانه به مسئله نژاد و استفاده بیش از حد از پیامهای مستقیم، مورد انتقاد قرار دادند. در مقابل فیلم همچنان طرفدارانی دارد که ساختار چندروایتی و تلاش آن برای طرح یک موضوع مهم اجتماعی را تحسین میکنند.
با این حال شکست فیلم Brokeback Mountain همچنان یکی از بزرگترین غافلگیریهای تاریخ اسکار محسوب میشود.
برنده رسمی اسکار: Crash
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: Brokeback Mountain
=====
4.Shakespeare in Love (1998) – نبرد با اسپیلبرگ!
فیلم شکسپیر عاشق
فیلم Shakespeare in Love ساخته جان مدن یکی از مشهورترین نمونههای انتخابهای بحثبرانگیز اسکار است. این فیلم داستانی تخیلی درباره رابطه ویلیام شکسپیر جوان و زنی است که الهامبخش یکی از نمایشنامههای او میشود. فیلم با ترکیب طنز، عاشقانه و فضای تاریخی، موفق شد در اسکار ۱۹۹۹ هفت جایزه از جمله بهترین فیلم را کسب کند.
اما دلیل جنجالی شدن این پیروزی، رقیب اصلی آن بود: Saving Private Ryan ساخته استیون اسپیلبرگ. فیلمی جنگی و بسیار تأثیرگذار درباره نبرد نرماندی که با صحنههای نبرد واقعگرایانه، کارگردانی خیرهکننده و تأثیر احساسی عمیق، خیلیها را متقاعد کرده بود که برنده اصلی سال است.
بخش دیگری از جنجال هم به کمپین تبلیغاتی گسترده فیلم بازمیگشت؛ کمپینی که توسط شرکت میرامکس و هاروی واینستین به شکل بسیار تهاجمی دنبال شد و بعدها به یکی از معروفترین نمونههای تأثیرگذاری کمپینهای اسکاری تبدیل شد.
Shakespeare in Love فیلمی سرگرمکننده و خوشساخت است، اما برای بسیاری از سینمادوستان، سؤال همچنان باقی مانده: آیا واقعاً از نظر دستاورد سینمایی، بالاتر از فیلم Saving Private Ryan بود؟
برنده رسمی اسکار: Shakespeare in Love
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: Saving Private Ryan
=====
3.Dances with Wolves (1990) – شکست رفقای خوب در مقابل آکادمی!
فیلم رقصنده با گرگها
فیلم Dances with Wolves ساخته و بازی کوین کاستنر یکی از بزرگترین موفقیتهای سینمایی سال ۱۹۹۰ بود. این وسترن حماسی درباره یک افسر ارتش آمریکا و ارتباط او با یک قبیله بومی، در اسکار ۱۹۹۱ هفت جایزه از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را به دست آورد. اما مشکل بزرگ فیلم، رقیبی بود که مقابلش قرار داشت: Goodfellas ساخته مارتین اسکورسیزی. فیلمی که امروز یکی از مهمترین آثار تاریخ سینمای جنایی محسوب میشود و تأثیر آن بر فیلمسازی مدرن غیرقابل انکار است.
بسیاری معتقدند Dances with Wolves فیلمی بزرگ، خوشساخت و قابل احترام بود، اما Goodfellas از نظر سبک، روایت، انرژی سینمایی و تأثیر فرهنگی یک قدم جلوتر قرار داشت. این شکست یکی از مشهورترین نمونههایی است که در آن آکادمی به یک حماسه کلاسیک و قابلقبول رأی داد، در حالی که یک اثر انقلابیتر را نادیده گرفت.
سالها بعد، وقتی فهرست بهترین فیلمهای تاریخ سینما مرور میشود، نام فیلم Goodfellas معمولاً بسیار بالاتر از Dances with Wolves قرار میگیرد؛ و همین موضوع باعث شده برد اسکار آن سال همچنان محل بحث باشد.
برنده رسمی اسکار: Dances with Wolves
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: Goodfellas
نقد و بررسی فیلم Obsession(وسواس)
=====
2.The Greatest Show on Earth (1952) – وقتی آکادمی صرفا به یک عظمت و «نمایش» رأی داد
فیلم بزرگترین نمایش روی زمین
فیلم The Greatest Show on Earth ساخته سیسیل بی. دمیل یکی از بزرگترین تولیدات هالیوود در دوران خودش بود؛ فیلمی عظیم درباره دنیای سیرک، با صحنههای پرخرج، تعداد زیادی بازیگر و جاهطلبیهایی که برای سینمای دهه ۵۰ چشمگیر محسوب میشد. این فیلم در اسکار ۱۹۵۳ توانست جایزه بهترین فیلم را به دست بیاورد.
اما امروزه این انتخاب یکی از عجیبترین تصمیمهای تاریخ آکادمی به شمار میرود؛ چرا که رقیب مهم آن High Noon بود. وسترنی با بازی گری کوپر که با داستان فشرده، فضاسازی فوقالعاده و پرداختن به مفاهیمی مثل شجاعت، ترس و مسئولیت اجتماعی، به یکی از ماندگارترین آثار تاریخ سینما تبدیل شد.
بسیاری معتقدند The Greatest Show on Earth بیشتر به خاطر مقیاس بزرگ و جذابیتهای نمایشیاش برنده شد، در حالی که High Noon از نظر هنری و تأثیرگذاری، فیلم مهمتری بود. جالبتر اینکه حتی امروز بسیاری از سینمادوستان با وجود گذشت دههها، به سختی میتوانند دلیل برتری این فیلم بر رقبایش را توضیح دهند.
این انتخاب نمونهای کلاسیک از علاقه آکادمی به فیلمهای پرزرقوبرق است؛ تصمیمی که شاید در زمان خودش منطقی به نظر میرسید، اما تاریخ سینما نگاه دیگری به آن داشت.
برنده رسمی اسکار: The Greatest Show on Earth
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: High Noon
تریلر فیلم Other Mommy منتشر شد؛ بازگشت جسیکا چستین به ژانر وحشت
=====
1.How Green Was My Valley (1941) – احتمالا بزرگترین اشتباه آکادمی
فیلم چه سرسبز بود دره من
اگر قرار باشد فقط یک انتخاب را به عنوان مشهورترین اشتباه تاریخ اسکار معرفی کنیم، احتمالاً نام فیلم How Green Was My Valley بیش از هر فیلم دیگری مطرح میشود. ساخته جان فورد در اسکار ۱۹۴۲ توانست بهترین فیلم را ببرد؛ فیلمی درباره یک خانواده معدنچی در ولز که با فضای احساسی و روایت خانوادگیاش مورد توجه قرار گرفت.
اما مشکل اینجاست که رقیب شکستخورده آن یکی از مهمترین فیلمهای تاریخ سینما بود: Citizen Kane ساخته اورسن ولز. فیلمی که با ساختار روایی نوآورانه، فیلمبرداری انقلابی و نگاه متفاوتش به قدرت و شخصیت انسان، مسیر سینما را تغییر داد.
البته باید گفت Citizen Kane در زمان اکرانش به اندازه امروز محبوب نبود و شرایط سیاسی و رسانهای آن دوران نیز روی استقبال از آن تأثیر گذاشت. اما با گذشت زمان، جایگاه این فیلم به شکل چشمگیری ارتقا یافت و بسیاری از منتقدان آن را یکی از بزرگترین آثار تاریخ سینما دانستند.
امروز کمتر کسی درباره کیفیت How Green Was My Valley بحث دارد؛ مسئله این است که آیا فیلمی شایستهتر از آن وجود داشت؟ پاسخ بسیاری از تاریخنگاران سینما روشن است: بله، فیلمی به نام Citizen Kane.
برنده رسمی اسکار: How Green Was My Valley
انتخاب بحثبرانگیز منتقدان: Citizen Kane
=====
در نهایت، باید به این نکته مهم اشاره کرد که اسکار هرگز معیار مطلق برای سنجش کیفیت یک فیلم نبوده و نیست. رأی اعضای آکادمی، سلیقه رایج همان دوره، فضای سیاسی و فرهنگی و حتی کمپینهای تبلیغاتی، همگی میتوانند روی نتیجه نهایی تأثیر بگذارند. شاید به همین دلیل است که با گذشت زمان، برخی از برندگان اسکار کمکم به حاشیه رفتهاند و در مقابل، فیلمهایی که آن شب دست خالی مراسم را ترک کردند، امروز به عنوان شاهکارهای ماندگار تاریخ سینما شناخته میشوند.
حالا نوبت شماست؛ به نظر شما بزرگترین اشتباه تاریخ اسکار در انتخاب بهترین فیلم کدام بوده است؟ آیا فیلم دیگری را میشناسید که شایسته حضور در این فهرست باشد؟