در میان انبوهی از عناوین وحشتی که هر سال روانه بازار می‌شوند، آثاری وجود دارند که بدون تکیه بر بودجه‌های کلان یا تیم‌های بزرگ توسعه، مانند Ebola Village تلاش می‌کنند حس واقعی ترس را به مخاطب منتقل کنند. Ebola Village یکی از همین آثار است؛ محصولی مستقل که بدون هیاهوی تبلیغاتی وارد میدان رقابت شده و سعی دارد با ابزارهای محدودتر، تجربه‌ای فشرده و اضطراب‌آور خلق کند.

همین جایگاه مستقل بودن، از همان دقایق ابتدایی بازی به‌وضوح در فضاسازی، طراحی مراحل و حتی نحوه روایت داستان احساس می‌شود؛ اثری که به‌جای تکیه بر گرافیک خیره‌کننده یا مکانیک‌های نوآورانه و پرهزینه، تمرکز خود را بر فضا و حس محاصره‌ شدگی بازیکن گذاشته است.

بازی، با وجود ماهیت مستقل خود، تلاش می‌کند از برخی فرمول‌های شناخته‌شدهٔ سبک وحشت بقا الهام بگیرد؛ از مدیریت منابع و جست‌وجو در محیط گرفته تا ایجاد حس تنهایی و مقابله با تهدیدهایی که در مسیر بازیکن قرار می‌گیرند.

اما پرسش اصلی این است که آیا Ebola Village توانسته این الهام‌گیری‌ها را به تجربه‌ای مستقل، منسجم و قابل دفاع تبدیل کند، یا صرفاً در سایهٔ الگوهای آشنای گذشته باقی مانده و همان ایده‌ها را در قالب یک اثر مستقل ارائه می‌دهد؟ در ادامهٔ این نقد و بررسی، با کریتیک‌لنز همراه باشید.

تجربه‌ای آشنا اما بدون هویت و کیفیت

این نقد و بررسی بر اساس نسخه ارسال سازندگان و پس از 4 ساعت تجربه‌ی بازی روی پلتفرم XBOX series s  انجام شده است.

ترسی که زیر تکرارها گم می‌شود

در اکثر مواقع، بازی‌های مستقل تلاش می‌کنند ایده‌های جدیدی را به نمایش بگذارند. از آنجا که بودجه‌های کلان در اختیار ندارند، بیشتر روی خلاقیت تمرکز می‌کنند. البته این به آن معنا نیست که استودیوهای مستقل نمی‌توانند از بازی‌های دیگر الهام بگیرند و در کنار آن، خلاقیت خودشان را نیز به اثر اضافه کنند.

متاسفانه بازی Ebola Village فقط کار اول را انجام داده است و صرفاً به کپی‌برداری بسنده کرده است؛ موضوعی که در بخش‌های مختلف بازی به‌وضوح قابل رویت است. بدتر این که این کپی‌برداری حتی ارزش خاصی هم ندارد.

هسته اصلی گیم‌پلی بازی پیچیدگی خاصی ندارد؛ یک تجربه ترسناک با زاویه دید اول‌شخص که بازیکن را وارد محیطی خطرناک می‌کند و از او می‌خواهد با جست‌وجو، پیدا کردن مسیر و مقابله با تهدیدهای موجود، مراحل را پشت سر بگذارد. مشکل اینجا است که بازی Ebola Village حتی در همین ساختار ساده هم تلاش چندانی برای اضافه کردن یک مکانیک تازه یا یک ایده متفاوت نمی‌کند.

زاویه دید اول‌شخص می‌توانست فرصت خوبی برای ایجاد حس ترس بیشتر و نزدیک‌تر کردن بازیکن به فضای بازی باشد، اما در عمل بیشتر شبیه یک انتخاب معمولی برای یک بازی ترسناک است تا ابزاری که بتواند تجربه‌ای متفاوت خلق کند. بسیاری از موقعیت‌هایی که قرار است حس اضطراب ایجاد کنند، به دلیل نبود طراحی خلاقانه کافی، تأثیر خود را از دست می‌دهند و بیشتر یادآور نمونه‌های ضعیف این سبک هستند.

بخش اکشن بازی نیز همان روند ساده را ادامه می‌دهد. از بین بردن دشمنان نه‌تنها حس رضایت‌بخشی منتقل نمی‌کند، بلکه بیشتر این احساس را به وجود می‌آورد که سازندگان صرفاً برای خالی نبودن بازی، چند درگیری اکشن به آن اضافه کرده‌اند؛ شاید تا بتوانند دلیلی برای خرید بازی یا فریب دادن بازیکنان ارائه دهند.

یکی از مشکلات اصلی بخش اکشن، نبود حس واقعی درگیری است. در بسیاری از بازی‌های سبک ترس و بقا، حتی یک مبارزه ساده می‌تواند به دلیل محدودیت منابع، طراحی هوشمندانه دشمنان یا فشار محیطی، به لحظه‌ای به‌یادماندنی تبدیل شود. اما در Ebola Village، تیراندازی و از بین بردن دشمنان کمتر چنین حسی ایجاد می‌کند. واکنش دشمنان به ضربه‌ها و نتیجه درگیری‌ها آن‌قدر تأثیرگذار نیست که بازیکن احساس کند واقعاً در یک مبارزه سخت برای زنده ماندن قرار دارد.

از طرف دیگر، وجود بخش اکشن باعث نشده است که ریتم کلی بازی بهتر شود. در واقع، بعضی از مبارزات بیشتر باعث از بین رفتن فضای ترسناک بازی می‌شوند؛ زیرا پیش از آن که حس اضطراب و ناشناخته بودن محیط شکل بگیرد، بازی بازیکن را وارد یک درگیری ساده می‌کند. این موضوع باعث می‌شود بخش‌هایی که می‌توانستند با تمرکز بیشتر روی ترس، تعقیب یا فرار تأثیرگذارتر باشند، به برخوردهایی معمولی با دشمنان تبدیل شوند.

سیستم سلاح‌ها نیز کمک چندانی به بهتر شدن تجربه بازی نمی‌کند. استفاده از سلاح‌ها حس خاصی منتقل نمی‌کند و بازیکن به‌مرور احساس می‌کند ابزارهایی که در اختیار دارد، صرفاً برای عبور از موانع طراحی شده‌اند، نه اینکه بخشی مهم از تجربه بقا باشند. در یک بازی ترسناک، سلاح باید هم‌زمان حس امنیت و نگرانی را منتقل کند؛ یعنی داشتن آن باعث آرامش نسبی شود، اما محدودیت‌هایش همچنان حس ترس را حفظ کند. Ebola Village در ایجاد چنین تعادلی چندان موفق عمل نمی‌کند.

حتی در بخش جست‌وجو و حرکت در محیط نیز بازی می‌توانست خلاقیت بیشتری به خرج دهد. پیدا کردن مسیر و بررسی مکان‌های مختلف، پایه اصلی پیشروی را تشکیل می‌دهد، اما تعامل بازیکن با محیط بسیار محدود باقی می‌ماند. بسیاری از کارهایی که در طول بازی انجام می‌دهید، به بررسی چند نقطه مشخص، پیدا کردن آیتم موردنیاز و باز کردن مسیر بعدی خلاصه می‌شود. این روند، بعد از مدتی باعث می‌شود حس کشف کردن جای خود را به انجام دادن یک وظیفه تکراری بدهد.

مشکل بزرگ Ebola Village این نیست که از ایده‌های آشنا استفاده کرده است، بلکه مشکل اصلی این است که نتوانسته از این ایده‌ها چیزی فراتر بسازد. یک بازی مستقل می‌تواند از آثار بزرگ الهام بگیرد، اما باید بتواند دیدگاه خودش را نیز به آن اضافه کند. در مورد Ebola Village، مرز میان الهام گرفتن و کپی‌برداری بیش از حد کم‌رنگ شده است.

پازل‌های بازی نیز دقیقاً همان مسیری را دنبال می‌کنند که بخش اکشن طی می‌کند؛ یعنی استفاده از یک ایده آشنا، بدون این که تغییر یا خلاقیت خاصی به آن اضافه شود. بازی خیلی زود یک پازل را مقابل بازیکن قرار می‌دهد و نحوه معرفی آن به شکلی است که انگار می خواهد به داشتن بخش های معمایی نیز تاکید کند. اما مشکل اینجا است که وجود یک پازل به‌تنهایی نمی‌تواند یک بازی را عمیق‌تر کند؛ مهم، نحوه طراحی و تأثیری است که آن پازل بر تجربه کلی می‌گذارد.

متأسفانه، بیشتر معماهای Ebola Village بیش از حد ساده طراحی شده‌اند و هیچ چالش یا درگیری ذهنی خاصی ایجاد نمی‌کنند. حل کردن آن‌ها بیشتر شبیه انجام دادن یک وظیفه اجباری برای ادامه مسیر است تا بخشی لذت‌بخش از گیم‌پلی. بازیکن بعد از اولین تجربه، خیلی سریع متوجه می‌شود که قرار نیست با معماهایی روبه‌رو شود که به دقت، خلاقیت یا فکر کردن نیاز داشته باشند.

در این بخش نیز تأثیر گرفتن بازی از نمونه‌های دیگر سبک ترس و بقا کاملاً قابل مشاهده است، باز هم تاکید میکنم مشکل اصلی این نیست که بازی از ایده‌های مشابه استفاده کرده؛ مشکل اینجا است که حتی همان ایده‌های وام‌گرفته نیز به شکل قابل‌توجهی بهبود پیدا نکرده‌اند و هیچ خلاقیتی به ان ها اضافه نشده است. یک پازل خوب می‌تواند با اضافه کردن حس کشف، کنجکاوی و رضایت پس از حل شدن، بازیکن را بیشتر درگیر کند، اما پازل‌های Ebola Village بیشتر شبیه نسخه‌ای ساده‌شده از همان چیزهایی هستند که پیش‌تر در بازی‌های دیگر دیده‌ایم.

مشکل زمانی بیشتر خودش را نشان می‌دهد که بازیکن اولین پازل را حل می‌کند و انتظار دارد در ادامه با چالش‌های متنوع‌تر یا ایده‌های جدیدتری روبه‌رو شود، اما بازی دوباره همان الگوی قبلی را تکرار می‌کند. در نتیجه، به جای اینکه هر معما حس یک اتفاق تازه را داشته باشد، خیلی زود به روندی قابل‌پیش‌بینی و خسته‌کننده تبدیل می‌شود.

پازل‌ها در Ebola Village می‌توانستند فرصتی باشند تا بازی کمی از ساختار معمول بازی‌های ترسناک فاصله بگیرد و هویت بیشتری پیدا کند، اما در عمل به یکی دیگر از بخش‌هایی تبدیل شده‌اند که نشان می‌دهد بازی بیشتر به تکرار فرمول‌های موجود تکیه کرده تا ساختن تجربه‌ای متفاوت. معماهایی که نه پیچیدگی خاصی دارند، نه خلاقیت چشمگیری، و نه آن حس رضایتی را ایجاد می‌کنند که معمولاً از حل کردن یک پازل خوب انتظار داریم.

یکی از بخش‌هایی که در تجربه Ebola Village بیشتر از همه من را اذیت کرد، طراحی مراحل بازی است. در شروع بازی این انتظار وجود دارد که با پیشروی، محیط‌ها تنوع بیشتری پیدا کنند و ایده‌های تازه‌تری ببینیم، اما خیلی زود معلوم میشود که بازی تقریباً همان فرمول ساده خودش را تا پایان ادامه می‌دهد.

بیشتر محیط‌ها فقط مسیرهایی برای رسیدن به بخش بعدی هستند و کمتر این حس را منتقل می‌کنند که واقعاً برای گشت‌وگذار طراحی شده‌اند. معمولاً وارد یک مکان می‌شوید، دنبال یک آیتم یا کلید می‌گردید، یک مانع ساده را پشت سر می‌گذارید و دوباره همین روند تکرار می‌شود. این ساختار شاید در ابتدا قابل‌قبول باشد، اما تکرار بیش از حد آن باعث می‌شود مراحل بعد از مدتی قابل‌پیش‌بینی شوند.

در یک بازی ترسناک، محیط باید بتواند فشار و اضطراب ایجاد کند، اما در Ebola Village، بیشتر از این که محیط‌ها ترس را منتقل کنند، فقط از المان‌های آشنای این سبک استفاده می‌کنند؛ راهروهای تاریک، مسیرهای بسته و فضاهای محدود، بدون اینکه طراحی خاصی پشت آن‌ها وجود داشته باشد.

پایه‌ای که محکم ساخته نشده است

داستان در EBOLA VILLAGE بیشتر از این که یک روایت مستقل و قابل‌توجه باشد، بهانه‌ای برای وارد کردن بازیکن به فضای ترسناک بازی است. شروع بازی با یک اتفاق ناگهانی و ایجاد یک تهدید بزرگ، تلاش می‌کند حس کنجکاوی ایجاد کند؛ اما مشکل اصلی اینجا است که بازی خیلی زود نشان می‌دهد حرف تازه‌ای برای گفتن ندارد و بیشتر از فرمول‌هایی استفاده می‌کند که بارها در بازی‌های ترسناک دیگر دیده‌ایم.

ایده اصلی داستان می‌توانست ظرفیت خوبی برای ساختن یک تجربهٔ مرموز داشته باشد. قرار گرفتن یک شخصیت در شرایطی ناشناخته و ورود به محیطی که گذشتهٔ مشخصی ندارد، فرصت مناسبی برای ایجاد تعلیق و روایتی جذاب است؛ اما EBOLA VILLAGE بیشتر از این که روی ساختن یک داستان درگیرکننده تمرکز کند، به استفاده از کلیشه‌های آشنا بسنده می‌کند. بسیاری از اتفاقاتی که در طول بازی رخ می‌دهند، بیشتر قابل‌پیش‌بینی هستند و کمتر لحظه‌ای وجود دارد که بازیکن را واقعاً غافلگیر کند.

یکی از مشکلات اصلی روایت بازی، نحوه پرداخت شخصیت‌ها است. شخصیت اصلی بازی بیشتر شبیه ابزاری برای حرکت دادن داستان به جلو است تا شخصیتی که بازیکن بتواند با او ارتباط برقرار کند. اطلاعات زیادی دربارهٔ انگیزه‌ها، احساسات و گذشتهٔ شخصیت‌ها ارائه نمی‌شود و همین باعث می‌شود اتفاقاتی که برای آن‌ها رخ می‌دهد، تأثیر احساسی چندانی روی بازیکن نداشته باشد.

از طرف دیگر، زبان اصلی بازی روسی است و دیالوگ‌ها با زیرنویس انگلیسی دنبال می‌شوند. وجود زیرنویس انگلیسی باعث می‌شود بازیکن بتواند مسیر داستان را متوجه شود؛ اما کیفیت روایت در اینجا فقط به ترجمه محدود نمی‌شود. مشکل اصلی این است که حتی با دنبال کردن تمام دیالوگ‌ها، داستان همچنان نمی‌تواند آن‌طور که باید بازیکن را درگیر خود کند. اطلاعاتی که ارائه می‌شود، معمولاً بیشتر برای توضیح اتفاقات هستند تا اینکه باعث شکل‌گیری یک داستان عمیق شوند.

یکی از نکاتی که در تجربه داستانی بازی مشخص می‌شود، وابستگی زیاد EBOLA VILLAGE به ایجاد حس ابهام است. بازی تلاش می‌کند با پنهان کردن اطلاعات، حس رازآلود بودن ایجاد کند؛ اما تفاوت زیادی بین یک داستان مرموز و داستانی که فقط اطلاعات کافی در اختیار بازیکن نمی‌گذارد، وجود دارد. در بسیاری از مواقع، سؤال‌هایی که در ذهن بازیکن شکل می‌گیرند، بیشتر به دلیل کمبود توضیحات هستند تا این که نتیجهٔ یک روایت هوشمندانه باشند.

مشکل دیگر این است که اتفاقات داستانی تأثیر زیادی روی روند تجربه نمی‌گذارند. در یک بازی ترسناک موفق، داستان باید در کنار گیم‌پلی باعث افزایش حس ترس شود یعنی بازیکن نه ‌فقط به خاطر دشمنان یا محیط، بلکه به دلیل سرنوشت شخصیت‌ها و اتفاقات پشت‌پرده، نگران ادامه مسیر باشد. اما در EBOLA VILLAGE، داستان کمتر می‌تواند چنین ارتباطی ایجاد کند و بیشتر نقش یک مسیر مشخص برای جلو بردن مراحل را دارد.

ترسی که فقط در تاریکی خلاصه می‌شود

اگر بخواهم فقط از روی تصاویر بازی درباره گرافیک Ebola Village قضاوت کنم، احتمالا نظرم خیلی مثبت‌تر از چیزی بود که بعد از تجربهٔ بازی شد. مشکل اینجا است که ظاهر بازی در نگاه اول بد نیست، اما هرچه بیشتر جلو می‌روید، بیشتر متوجه می‌شوید که این ظاهر فقط یک پوستهٔ خالی است و چیز خاصی پشت آن وجود ندارد.

محیط‌های بازی تقریباً همان چیزهایی هستند که بارها در بازی‌های ترسناک دیگر دیده‌ایم؛ خانه‌های متروکه، راهروهای تاریک، اتاق‌های نیمه‌ویران و نورپردازی‌ای که فقط قرار است محیط را تاریک‌تر نشان دهد. این موارد ذاتاً ایراد محسوب نمی‌شوند، اما وقتی بازی تقریباً هیچ ایده جدیدی به آن‌ها اضافه نمی‌کند، نتیجه چیزی جز یک محیط آشنا و تکراری نیست. در طول بازی حتی یک‌بار هم احساس نکردم وارد مکانی شده‌ام که طراحی آن بتواند هویت مخصوص خودش را داشته باشد.

از نظر فنی، کیفیت بافت‌ها و مدل‌ها قابل‌قبول است و مشخص است که سازندگان روی ظاهر بازی کار کرده‌اند، اما طراحی محیط فقط به کیفیت تکسچر خلاصه نمی‌شود. یک بازی ترسناک باید بتواند از محیط برای ایجاد استرس استفاده کند؛ کاری که Ebola Village خیلی کم موفق به انجام آن می‌شود. بعد از مدتی، تاریکی محیط دیگر ترسناک نیست و بیشتر به یک عنصر تکراری تبدیل می‌شود که فقط دید بازیکن را محدود می‌کند.

طراحی دشمنان هم شرایط بهتری ندارد. شاید اولین برخورد با بعضی از آن‌ها قابل‌قبول باشد، اما خیلی زود متوجه می‌شوید که تنوع چندانی در کار نیست و ظاهر آن‌ها هم آن‌قدر خاص نیست که بتواند حس ترس را تا پایان بازی حفظ کند. دشمنان بیشتر شبیه مانع هستند تا موجوداتی که واقعاً از روبه‌رو شدن با آن‌ها احساس استرس کنید.

یکی دیگر از بخش‌هایی که باعث شد کیفیت بصری بازی پایین‌تر از چیزی که انتظار داشتم به نظر برسد، انیمیشن‌ها هستند. چه هنگام از بین بردن دشمنان و چه زمانی که شخصیت اصلی کشته می‌شود، انیمیشن‌ها بسیار خشک، بی‌روح و قدیمی به نظر می‌رسند. ضربه‌هایی که به دشمنان وارد می‌کنید، واکنش متناسبی ندارند و در بسیاری از مواقع حس نمی‌کنید گلوله یا ضربهٔ شما واقعاً اثری روی آن‌ها گذاشته است. از طرف دیگر، انیمیشن‌های مرگ هم آن‌قدر ساده و کم‌جزئیات هستند که به جای افزایش تنش، بیشتر حس مصنوعی بودن بازی را به بازیکن منتقل می‌کنند. این ضعف زمانی بیشتر به چشم می‌آید که بازی سعی می‌کند روی فضای ترسناک خود حساب باز کند، زیرا در چنین آثاری کیفیت انیمیشن‌ها نقش مهمی در باورپذیر بودن اتفاقات و حفظ حس ترس دارد؛ چیزی که Ebola Village در انتقال آن چندان موفق عمل نمی‌کند.

بزرگ‌ترین ایراد طراحی هنری بازی این است که بیش از حد به آثار دیگر این سبک تکیه کرده است. تقریباً در هر محیط می‌توان ردپای بازی‌های معروف ژانر ترس را دید، اما هیچ‌وقت احساس نمی‌کنید که Ebola Village چیزی از خودش به این فرمول اضافه کرده باشد. بازی از نظر ظاهری شاید در نگاه اول قابل‌قبول باشد، اما هیچ تصویر یا محیطی در ذهنم نست که بعد از تمام شدن بازی بتوانم از آن به‌عنوان یک طراحی ماندگار یاد کنم.